Samenwerken zonder afspraken te maken?

samenwerken zonder afspraken

Het hoeft geen betoog dat samenwerken binnen een team een belangrijke voorwaarde is om gestelde doelen te bereiken. Dit geldt dus ook voor software ontwikkelteams waar ik in de praktijk mee te maken heb. De voorwaarde klinkt heel eenvoudig; samenwerken om gestelde doelen te bereiken. Een kind kan de was doen zou je denken, maar de praktijk is – zoals je weet – toch altijd weerbarstiger. Het kan altijd beter en onlangs liep ik tegen een interessante manier van samenwerken aan die ik graag met de wereld deel: samenwerken zonder afspraken te maken.

“… al het verkeer gaat kriskras door elkaar heen. En dat lijkt goed te werken”. Dit is geen quote over een geslaagde digitale transformatie of een opmerking van een product owner. Nee, deze quote komt rechtstreeks uit een artikel op de website van de NOS en gaat over de shared space die is ingericht achter het centraal station van Amsterdam aan de IJ-zijde. Per dag ‘verwerkt’ het plein 40.000 gebruikers. En het is aan deze gebruikers om zelf een weg door het verkeer te vinden. Stoplichten, belijning, stoepen of verkeersborden ontbreken. De verleiding is nu groot om te denken dat deze ‘chaos’ alleen maar problemen veroorzaakt. Maar deze timelapse van de situatie ter plekke bewijst het tegendeel. Wat een chaos, nietwaar? En toch lijkt het te werken: samenwerken zonder afspraken. “Er is nog geen groot ongeluk gebeurd. Het zwaarste ongeval tot nu toe is een botsing tussen snorfietser en fietser, waarbij de fietser licht ten val raakt, weer opstapt en verder rijdt”, zo meldt het artikel.

Software ontwikkelen zonder afspraken?

Het shared space concept lijkt dus goed te werken. Veel gebruikers en bijna geen ongevallen. Specialisten waarschuwen echter wel: in deze specifieke situatie werkt het goed. Maar het zomaar overnemen en implementeren van het concept op andere locaties is eenvoudigweg onverstandig. Daar kunnen ze best wel eens gelijk in hebben. Volgens mij heeft het succes van het shared space concept te maken met de wijze waarop de afspraken tussen de deelnemers tot stand komen. De afspraken bestaan alleen:

  • op de plaatsen waar ze nodig zijn;
  • voor de periode dat ze nodig zijn;
  • op het detailniveau dat noodzakelijk is;
  • tussen de direct betrokkenen.

De afspraken of verkeersregels die ervoor zorgen dat de deelnemers elkaar zonder botsingen kunnen passeren zijn maatwerk. Dit zie ik ook terug bij goed functionerende software ontwikkelteams. De kenmerken van de afspraken binnen ontwikkelteams tonen gelijkenis met die van het shared space concept. Tijdens de dagelijkse standup staat het werk dat gedaan moet worden centraal. Alleen die afspraken die nodig zijn om het werk van die dag uit te voeren worden gemaakt. Generieke afspraken worden benoemd tijdens een retrospective. Alleen als het team het nodig vindt om afspraken van te voren expliciet te maken dan gebeurt dat. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de definition of ready en de definition of done.

De sleutel tot succes?

Met het filmpje over de shared space nog vers in het geheugen moet ik vooral denken aan mierenhopen, bijenkolonies en andersoortige natuurlijke samenwerkingsstructuren die er op het eerste gezicht nogal chaotisch uitzien. En ook hier gaat het goed, omdat de natuur gebruik maakt van een simpele doch eenvoudige wetmatigheid: doe waar je goed in bent en ken je plek! Gezag in plaats van leiderschap! Dat is een belangrijke overeenkomst van deze structuren en geldt ook voor de shared space achter het centraal station van Amsterdam. Als ik deze parallel doortrek durf ik vanuit mijn eigen ervaring te stellen dat het ook geldt voor goedlopende software ontwikkelteams. Maar omdat de samenwerking binnen dergelijke teams op een natuurlijke wijze verloopt, hebben we dat waarschijnlijk niet eens in de gaten. Samenwerken zonder afspraken, het zou zomaar eens dé sleutel tot succes kunnen zijn!

Delen:

Arjan Eerman

Arjan Eerman is Product Manager en helpt organisaties IT in te zetten zodat hun organisatiedoelen bereikt worden.
Bekijk de LinkedIn pagina van Arjan Eerman